Sözlükte kayıtlar anlamına gelen “kuyûd” kelimesi ile eski anlamında “kadim” kelimelerinin birleşiminden oluşan “Kuyûd-ı Kadime”, terim anlamı olarak Osmanlı Devleti zamanından intikal edip, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı’nda muhafaza edilen her türlü defter, belge ve dokümanın bulunduğu arşiv için kullanılan isimdir.

Kuyûd-ı Kadime Arşivi’nin muhtevasını, Osmanlı Devleti’nde arazi ile ilgili tasarruf muamelelerinin yapılıp, bu muamelelere ait her türlü defter ve belgenin muhafaza edildiği Defterhâne-i Hakanî’den günümüze ulaşan arşiv malzemeleri oluşturmaktadır.

Kuyûd-ı Kadime Arşivi’nin önemli bir kısmını tahrir defterleri ve tahrirlerle ilgili defterler oluşturmaktadır. “Tahrir”, sözlük anlamı itibarıyla, “yazma, kaydetme, deftere geçirme” manalarını ihtiva etmekte olup, Osmanlı Devleti’nde toprağın mülkiyet ve tasarruf hukukunun, reayanın yükümlülüklerinin, vergi cins ve miktarlarının belli usul ve kaidelere göre tespit edilip kaydedilmesidir. Bu kayıt işleminin yapıldığı defterlere ise “Tahrir Defterleri” veya “Defter-i Hâkânî” adı verilir.

 

Işık, S., Kadıoğlu, S., Yıldırır, M., Kuyud- u Kadime Arşiv Kataloğu, Ankara: T.C. Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı, 2012.

1) Kuyud- ı Kadime Defterleri
1.1) Kuyud- ı Kadime Arşivi Tapu Tahrir Defterleri Kataloğu
1.2) Kuyud- ı Kadime Arşivi Atmacacıyan, Çakırcıyan, Şahinciyan Defteri Kataloğu

1.1 Kuyud- ı Kadime Arşivi Tapu Tahrir Defterleri Kataloğu

1.1.1 Mufassal Defteri

Defterin TürüLiva/ SancakFon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
MufassalHüdavendigarTKG. KK. TTd. 8984/8089982

Yenice- i Taraklu: 2/B- 40/A

Akyazı: 105/B- 146/A

Akhisar: 146/B- 160/A

Geyve: 160/B- 187/A

MufassalKocailiTKG. KK. TTd. 120246/ 491201034Ada ma’a Karasu: 169/B- 190/A
MufassalKocaeliTKG. KK. TTd. 12186/ 140121Belirsiz

Akyazı ve Marmara: 93/B- 96/A

Akhisar: 96/B- 100

Yenice, Geyve, Karakoç, Çengi, Çirkinboğaz: 100/A- 122/A

MufassalHüdavendigar, KocailiTKG. KK. TTd. 173228/ 781731039

Geyve: 118/B- 126/A

Akhisar: 150/B- 154/A

1.1.2 İcmal Defteri

Defterin TürüLiva/ SancakFon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
İcmalHüdavendigarTKG. KK. TTd. 27087/208270977

Geyve: 3/B, 7/A, 8/B, 46/A, 65/B

Akyazı: 4/A, 72/A

Akhisar: 4/A, 9/B, 70/B

Yenice-i Taraklu: 82/B

İcmalHüdavendigarTKG. KK. TTd. 27288/232272Belirsiz

Geyve: 43/A- 47/A

Akhisar: 47/B- 49

Akyazı: 49/A- 53

Yenice- i Taraklu: 58/B- 61

İcmalKocailiTKG. KK. TTd. 298248/ 260298BelirsizAda: 1/B, 2/A, 21/A
İcmalKocailiTKG. KK. TTd. 299247/ 264299BelirsizAda: 1/B, 2/A, 21/A
İcmalMustahfızan- ı Liva- i SultanhisarıTKG. KK. TTd. 34890/3393481070

Geyve: 15/A, 29/A

Akhisar: 29/A, 51/B

Yenice- i Taraklı: 49/A

Akyazı: 49/B

1.1.3 Evkaf Defteri

Defterin TürüLiva/ SancakFon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
EvkafBursa Evkaf- ı SelatinTKG. KK. TTd. 383179/ 570383Belirsiz

Akhisar: 15/B, 47/B

Akyazı: 40/B

EvkafEvkaf- ı Amme- i Liva- i HüdavendigarTKG. KK. TTd. 39381/ 585393Belirsiz

Akyazı: 238/B- 277/A

Akhisar: 323/B- 350/A

Geyve: 397/B- 414/A

Yenice- i Taraklu: 450/B- 457

EvkafKocailiTKG. KK. TTd. 402245/ 579402969Ada: 92/B- 93/A

1.1.4 Derdest Defteri

Defterin

Türü

Liva/

Sancak

Fon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
DerdestHüdavendigarTKG. KK. TTd. 49291/ 372492Belirsiz

Geyve: 32/B- 35/A

Akhisar: 36/B- 37/A

Akyazı: 37/B- 39/B

Yenice- i Taraklu: 44/A- 45/B

DerdestHüdavendigarTKG. KK. TTd. 49392/ 459493Belirsiz

Geyve: 32/B- 35/B

Akhisar: 36/B- 37/A

Akyazı: 37/B- 43/B

Yenice- i Taraklu: 44/A- 45/B

DerdestKocailiTKG. KK. TTd. 524249/ 381524BelirsizAda: 17/A- 17/B
DerdestKocailiTKG. KK. TTd. 525250/414525BelirsizAda: 9/A

1.1.5 Kuyud- ı Kadime Arşivi Cebe Defteri

Defterin TürüLiva/ SancakFon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
Defter- i Cebe Mustahfızan- ı AnadoluHüdavendigar, KocailiTKG. KK. TTd. 199819401998Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Mustahfız CebeKocailiTKG. KK. TTd. 200020392000BelirsizAda
Defter- i CebeKocaili,TKG. KK. TTd. 200320492003BelirsizAda
Defter- i CebeKocaili,TKG. KK. TTd. 203720932037BelirsizAda
Defter- i Cebe- i AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd. 200220482002Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Defter- i Cebe- i AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.200420512004Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Defter- i Cebe- i HumbaracıyanHüdavendigarTKG. KK. TTd.204621042046Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Defter- i CebeHüdavendigarTKG. KK. TTd.204821062048Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Defter- i CebeHüdavendigarTKG. KK. TTd.205021082050Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Defter- i CebeHüdavendigarTKG. KK. TTd.205221102052Belirsiz

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

1.1.6 Kuyud- ı Kadime Kale ve Mustahfızan Defteri

Defterin TürüLiva/ SancakFon KoduDefter No

Tarih

(Hicri)

Sakarya’ya Ait Yerleşimler
EskiYeni
Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2076196220761141- 42Ada
Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2077196320771143Ada
Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2091197720911170

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2093197920931171

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2094198020941172Ada
Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2096198220961173

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2099198620991177- 78Ada
Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2100198621001179- 81

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2101198821011182- 1186

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı Anadolu ve RumeliHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2109199921091204- 1206

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2115201021151218- 1221Ada
Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı Anadolu ve RumeliHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2116201221161219- 1223

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı Anadolu ve RumeliHüdavendigarTKG. KK. TTd.2119201521191224- 1229

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluKocailiTKG. KK. TTd.2122201821221230- 1231Ada
Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı Anadolu ve RumeliHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2123204421231230- 1239

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Mustahfızan ve Eşkinciyan- ı Der Kuyud- ı Tersane- i AmireHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2129204321291240- 1247

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2075196020751138- 1140

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2080196620801145- 1146

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2081196720811147- 1148

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2084197020841156- 1158

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2087197420871165- 1167

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2088197520881168

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2089197620891168

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2093197920931171

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2095198120951172

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2097198320971174

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2102198921021186- 1188

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2108199721081202- 1204

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2110199821101205- 1206

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2112200321121209- 1211

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2114200821141215- 1217

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2118201421181224

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigar ve KocailiTKG. KK. TTd.2123204421232044

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2124201921241232

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2127202221271237- 1238

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2118201421181223

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2124201921241232

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2127202221271237- 1238

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Dizdaran ve Mustahfızan- ı Kıla’ı- ı AnadoluHüdavendigarTKG. KK. TTd.2133202821331247- 1257

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

1.2 Kuyud- ı Kadime Arşivi Atmacacıyan, Çakırcıyan, Şahinciyan Defteri Kataloğu

1.2.1 Kuyud- ı Kadime Arşivi Çakırcıyan, Şahinciyan, Atmacacıyan Defteri Kataloğu

Defterin AdıDefter- i Şahinciyan ve Çakırcıyan ve Atmacacıyan ve Bazdaran- ı Anadolu ve Rumeli
Liva/ SancakKocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞd. 4
Yeni Sıra No4
Defter Eski NoBelirsiz
TarihHicri 1116- 1136
NahiyelerAda

 

Defterin AdıBazdaran- ı Anadolu ve Rumeli
Liva/ SancakKocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞd. 5
Yeni Sıra No5
Defter Eski No1961
TarihHicri 1138- 1159
NahiyelerAda

 

Defterin AdıBazdaran- ı Anadolu ve Rumeli
Liva/ SancakHüdavendigar, Kocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞ. 6
Yeni Sıra No6
Defter Eski No2038
TarihHicri 1187- 1201
Nahiyeler

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

Defterin AdıKuyudat- ı Bazdaran
Liva/ SancakKocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞ. 7
Yeni Sıra No7
Defter Eski No2004
TarihHicri 1201- 1218
NahiyelerAda

 

Defterin AdıDefter- i İcmal- i Şahinciyan- ı Eyalet- i Rumeli ve Anadolu ve Eyalet- i Sa’ire
Liva/ SancakHüdavendigar, Kocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞ. 11
Yeni Sıra No11
Defter Eski No2034/ 107
TarihBelirsiz
Nahiyeler

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada

 

Defterin AdıDefter- i İcmal- i Şahinciyan- ı Eyalet- i Anadolu ve Rumeli
Liva/ SancakHüdavendigar, Kocaili
Fon KoduTKG. KK. AÇŞ. 12
Yeni Sıra No12
Defter Eski No2035
TarihBelirsiz
Nahiyeler

Geyve

Akyazı

Akhisar

Yenice- i Taraklu

Ada