Osmanlı Devleti’nde merkezî yönetimin, nezâretlerin, askerî kurumların, vilâyetlerin, bazı özel kurum ve kişilerin yıllık olarak çıkardıkları bilgilendirme amaçlı neşriyata salnâme adı verilmiştir. Kelime Farsça sâl (yıl) ile nâme (yazılı şey, mektup) kelimelerinden meydana gelmiş olup bu eserlere nev-sâl de denilmiştir. Kabaca resmî ve özel olarak ikiye ayrılan salnâmelerin resmîleri devlet, nezâret ve vilâyetlere ait olanlar şeklinde üç başlıkta ele alınabilir.

Cumhuriyetin ilanından sonra da salname yayınlama geleneği devam etmiştir. 1925 yılında başlayan ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnamesi adıyla 1930 yılına kadar yayınlanmıştır.

 

Kaynak: BİLGİN AYDIN, ‘’SALNAME’’, TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt: 36, Sayfa: 51- 54

Cumhuriyet Dönemi Salnameleri

T. C. Devlet Salnamesi 1925- 1926

Mülki Taksimat

Vilayetin vaziyet ve ahval- ı umumiyesi:

Kocaeli Vilayeti merkez İzmit Kazası da dahil olduğu halde Karamürsel, Yalova, İznik, Hendek, Adapazarı, Geyve, Kandıra namlarıyla sekiz kazaya münkasımdır.

Nahiyeler

Adapazarı Kazasında Akyazı, Sapanca, Karasu ve Söğütlü Nahiyeleri
Geyve Kazasında Akhisar, Taraklı Nahiyeleri

Kazaların Nüfusu

İzmit merkez kazasının zükur (erkek) ve anat olmak üzere 44387 Adapazarı Kazasının, 7617 Geyve Kazasının, 32932 Hendek Kazasının

Geyve Kazası İktisadı

Geyve Kazası:

Ziraat başlıca buğday, arpa, mısır, yulaf, filoca, burçak, pamuk tütünden ibarettir. Merkez ve Akhisar’da birkaç seneden beri tütüncülük haiz- i ehemmiyet derecede terakki ve tekmil etmektedir.

Satış merkez ve nahiyelerinde haftada iki defa küşad edilen panayırlarda yapılan bilhassa tütün afyon kundura ve pamuk ihracatı şayan- ı ehemmiyettedir.

Hendek Kazası İktisadı

Hendek Kazası:

Ahali umumiyetle tütün zira ederler. Buğday, mısır, çavdar, yulaf, arpa, darı, kaplıca, fasulye, patates ve güveri mahsulat ve mezruata ikinci derecededir. Kazanın en mühim ticareti tütün olmakla beraber zirada ve hudut ve tesaned olmadığından müstahseller fazla istifade edememektedir.

Adapazarı Kazası İktisadı

Adapazarı Kazası:

Umumiyetle buğday, arpa, yulaf, çavdar, kaplıca, mısır, patates, darı, tütün ve çeltik zira edilir ve al’el- umum hububat ve patates bire on mısır ise bire yüz hatta iki yüz tespitinde idrak edilerek mahsulatın hemen hemen yüzde sekseni İstanbul’a ihraç edilmektedir.

Kazaların varidatları

Vilayetin ma mülhakat varidat- ı umumiyesi 8, 629, 334 lira varidat- ı hususiyesi 1,111, 417 adet lira olup belediye varidatı da … Hendek Kazasının 14,180 lira, Geyve Kazasının 14,535 lira, Adapazarı Kazasının 143, 565 lira

Adapazarı Kazası İdarecileri

Adapazarı Kazası
KaymakamSabri Bey
Mal MüdürüOsman Nuri Bey
MüftüOsman Efendi
Mahkeme- i Asliye ReisiHakkı Bey
Mahkeme- i Asliye- i Hukuk ReisiBekir Sıtkı Bey
Cinayet Mudde- i UmumiyesiSalih Zeki Bey
Mahkeme- i Asliye- yi Mudde- i UmumiyesiReşat Bey

Geyve Kazası İdarecileri

Geyve Kazası
KaymakamNecip Bey
Mal MüdürüAhmet Hamdi Bey
Mahkeme- i Asliye Reisiİsmet Bey
Mahkeme- i Mudde- i UmumiyesiSelahaddin Bey
Mahkeme AzasıLütfi Bey
Mahkeme Azasıİbrahim Bey
Mahkeme Aza MülazımıKemal Bey
MüstantıkMahmut Nedim Bey
Taraklı Sulh HakimiKadem Bey

Hendek Kazası İdarecileri

Hendek Kazası
KaymakamMustafa Zeki
Mal MüdürüNamık Bey
MüftüAli Niyazi Efendi
Mahkeme-i Asliye ReisiAhmet Hamdi Bey
Mahkeme- i Mudde- i UmumiyesiMehmet Garip Bey
Mahkeme Azasıİbrahim Bey
Mahkeme AzasıSadri Bey
MüstantıkMehmet Sadık Bey