Osmanlı Devleti padişahı Orhan Bey zamanında Orhangazi’nin silah arkadaşı olan Konuralp’in Akyazı’yı ve Sakarya’nın iki tarafındaki küçük kaleleri zapt ettiği sırada ormanlık ve suluk olan bu yerlere bir miktar Türkmen iskân ederek şimdiki şehrin bulunduğu yerde bir köy kurulur ve bugün “Orhan Camisi” diye anılan caminin yerinde de Orhan Bey namına bir cami yaptırılır.

Sultan Hamid döneminin yüksek pencereli üslubuyla çatılı olarak yapılan cami, muhtemelen eski binasından daha büyüktür. Minarede üzerindeki 1316/1318 tarihi bu ikinci inşanın yılını göstermektedir.

Günümüzde yeni bir yapı olan cami; Adapazarı’nın daha köy olduğu dönemde “Orhan Gazi” adına yaptırılmış ve zamanla yıkılınca yerine yine aynı adı taşıyan “Orhan Cami”, 1893-1894 yıllarında Adapazarı’nda kaymakamlık yapan Nüzhet Paşa’nın girişimi ve halkın yardımlarıyla inşa edilmiştir.

Bankalar caddesinde bulunan Orhan Cami’nin çatısı ahşap olup, kiremit ile örtülüdür. Tek minaresi bulunmaktadır. 1967 depreminde yıkılan minare 1968 yılında “Akyazılı Ali Akyüz” adlı usta tarafından yeniden yapılsa da 1999 depreminden sonra minare yeniden restore edilir.

 

16_adapazarı_şehir
Adapazarı Orhan Camii'nin 1930'larda kuzeybatıdan görünümü. Yahya Razi Tunalı Koleksiyonu / Kaynakça; Sakarya Büyükşehir Belediyesi (2008),Dünden Bugüne Adapazarı,Adapazarı
15_adapazarı_şehir
Önde Uzunçarşı, ortada 1700'lerde inşa edilen Orta Camii. Sol üstte; Gubarizade El-Hacc Ahmed Efendi tarafından 1837'de inşa edilen ve 1943 depreminde yıkılan ahşap Tozlu Camii. Arkada geleneksel Adapazarı evleri, 1935 / Kaynakça; Sakarya Büyükşehir Belediyesi (2008),Dünden Bugüne Adapazarı,Adapazarı
3_adapazarı_şehir
1326 yılında Orhan Gazi tarafından fethedilen Adapazarı'nda,Sultan Orhan adına ahşap bir caminin yaptırıldığı bilinmektedir. Söz konusu camiinin 1894 depreminde büyük zarar görmesi üzerine, dönemin kaymakamı Mehmet Nüzhet Paşa öncülüğünde halkın destekleriyle yanda görüldüğü biçimde yeniden inşa edilmiş bulunmaktadır. Orhan Camii'nin 1901 yılında kuzey cepheden görünüşü. / Kaynakça; Sakarya Büyükşehir Belediyesi (2008),Dünden Bugüne Adapazarı,Adapazarı

Kaynakça: www.kulturportali.gov.tr