Kaynak: Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi. Projenin web sayfasına ulaşmak için tıklayınız. 

Karasu'nun Mağaraları

Bataklıdere

Rakım: 106 m
Derinlik:+15.5 m
Uzunluk:314 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Kızılcık

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sakarya İli; Karasu İlçesi’nde Kızılcık Mağarası’nın 2 km batısında; Sakarya Nehri’ne bağlanan Kızılcık Deresi’nin iki büyük kolundan biri olan Sapçı Deresi’nin kenarında yer alır. Akarsular tarafından yarılarak parçalanmış plato karakterli az eğimli bir yüzey üzerindedir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Kızılcık Mağarası ile benzer jeolojik özelliklere sahiptir. KD-GB yönünde yatay olarak gelişmiş; düden-kaynak konumlu; aktif-yarı aktif bir mağaradır. Kireçtaşlarının tabaka doğrultusu ve çatlak sistemine bağlı olarak keskin dönüş veya dirsekler çizerek uzanan ve üç girişi olan mağaranın toplam uzunluğu 314 metredir. Kızılcık Deresi’ne doğru bakan kaynak konumlu ana giriş; deniz yüzeyinden 106 m; dere tabanından da 40-50 m yukarıda yer alır. Kaynak girişin 60 m güneybatısında ikinci giriş bulunur. Mağaranın sonunda; ilk girişe göre +15.5 m yukarıda üçüncü ağız yer alır. Genişliği 0.5-8 m; tavan yüksekliği 0.5-6 metreler arasında değişen Bataklıdere; çok dönemli gelişimi karakterize eden şekil ve yapılara sahiptir. Ancak kireçtaşlarının kalınlığının çok az olması ve alttan geçirimsiz kayalarca kuşatılmaları; mağaranın derine gelişimine engel olduğundan (yanal büyüme); bu şekillerin yüksekliği fazla değildir. Aynı nedenden; mağaranın tavanı çoğu yerde çökmüş veya çökmek üzeredir. Ayrıca damlataş çökelleri çok azdır. Yağışlı dönemlerde debisi artan; sürekli akışa sahip bir yeraltı deresine sahip olan Bataklıdere Mağarası’nın içi kalın bir mil; kum; çakıl ve moloz yığınları ile kaplıdır. Bu çökellerin üzerinde akan yeraltı deresi; çoğu yerde sığ gölcükler oluşturur.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Darıçayırı

Rakım:75 m
Derinlik:-26 m
Uzunluk:102 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Darıçayırı

Yeri: Harmancık Mağarası’nın 2 km güneybatısında; Sakarya Nehri’ne drene olan Dereiçi Deresi’nin güney üst yamacındaki sırtta yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Harmancık Mağarası yaşlı kireçtaşları içinde gelişmiştir. Bu kireçtaşlarının üzerinde kumtaşı; çamurtaşı ve nümmilitli kireçtaşlarından meydana gelen yaşlı Çaycuma Formasyonu yer alır. Mağaranın yakın çevresi KB-GD yönlü faylardan büyük ölçüde etkilenmiştir. Düden-geçit konumlu fosil-yarı aktif bir mağaradır. Kuzey-güney veya kuzeybatı-güneydoğu yönünde gelişen mağaranın girişini; en güney uçtaki kuyu şekilli dar bir baca oluşturur. Düden konumundaki bu giriş -2 m derinliğindedir. Darıçayırı Mağarası; oluşum ve gelişim dönemleri farklı iki bölümden meydana gelmiştir. Kuzey-güney yönünde uzanan ve 10-15 m genişliği ve 3-6.5 m tavan yüksekliği olan ana galeri ile doğuya ayrılan ve taraça şeklinde korunan yan kol mağaranın ilk oluşan bölümüdür. Tabanı iri bloklarla kaplı galeri geçit konumundadır. Buna karşılık kuzeybatıya yönelen dar galeri; mağaranın en genç bölümüdür. Son noktası girişe göre -26 metrede bulunan ve dar bir çatlakla devam eden bu bölümün tabanı kalın moloz ve toprakla kaplıdır. Damlataş birikimi yönünden fakir olan ve çok dönemli gelişim özelliği gösteren mağara başlangıçta geçit konumunda gelişmiştir. Dışarıya açılımı olmayan eski bir yeraltı boşluğunun tavanının çökmesi sonucu; girişi açılan Darıçayırı Mağarası; düden konumuna geçmiştir. Yağışlı dönemlerde mağaraya belirgin bir su girişi olmaktadır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Esentepe

Rakım:53 m
Derinlik:-50 m
Uzunluk:201 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Darıçayırı

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sakarya Nehri’nin denize yakın kesiminin hemen doğusunda; Harmancık Mağarası’nın 500 m kuzeydoğusunda gelişmiştir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Yaşlı kumtaşı; çakıltaşı ve çamurtaşlarından oluşan Çakraz Formasyonu ile bunların üzerine gelen sarı; beyaz; grimsi; yeşil; yer yer kırmızı renkli; ince-orta-kalın katmanlı; kumtaşı; çakıltaşı ve kırıntılı kireçtaşı ile başlayıp üste doğru çoğunlukla killi kireçtaşı-marn olmak üzere devam eden yaşlı Akveren Formasyonu veya Devretkaya Kireçtaşları’nın kontağında gelişmiştir. Deniz yüzeyinden 105 m yukarıda bulunan Esentepe; KD-GB yönünde (Harmancık Mağarası’na doğru) gelişen; düden konumlu bir mağaradır. Çok dönemli gelişimi karakterize eden şekil ve yapılara sahip olan mağaranın uzunluğu 201 m; son noktası ise girişe göre -54.5 metrededir. Basamaklar halinde veya belirgin bir açıyla eğimli devam eden ve genişliği 0.5-6 m; tavan yüksekliği ise 0.5-10 metreler arasında değişen Esentepe Mağarası’nın içi; yer yer zengin damlataşları (sarkıt; dikit; sütun; örtü ve duvar damlataşları) ile kaplıdır. Ayrıca tabanı yoğun şekilde toprak; kum; çakıl; moloz ve iri bloklarla kaplıdır. Yağışlı dönemlerde mağara ağzından belirgin su girişi olan Esenetepe’nin içinde sığ gölcükler ve son bölümünde de kapalı bir sifon yer alır. Aktif-yarı aktif bir mağaradır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Nemli ve soğuk bir havası olan Esentepe Mağarası’nın; kuru bölümlerinde yaşayan az sayıda yarasa ve girişteki mağara sinekleri dışında belirgin bir canlı topluluğuna raslanmamıştır.

Harmancık

Rakım:91 m
Derinlik:-7 m
Uzunluk:194 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Darıçayırı

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın 28 km kuzeyinde bulunan Karasu İlçesi’nin güneyinde; Sakarya Nehri’ne drene olan Dereiçi Deresi’nin kolu olan Harmancık Deresi’nin güneydoğu yamacında yer alır. Mağara; Sakarya Nehri’ne doğudan karışan derelerce yarılarak parçalanan plato karakterli bir yüzey üzerindedir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Yaşlı kristalize kireçtaşı ile dolomitik kireçtaşlarından meydana gelen Yılanlı Formasyonu ile bunun üzerine gelen yaşlı kumtaşı; çakıltaşı ve çamurtaşı seviyelerinden oluşan Çakraz Formasyonu’nu örten Akveren Formasyonu veya Devretkaya Kireçtaşları içinde gelişmiştir. Çevrenin jeolojik özellikleri Kızılcık Mağarası ile benzerlikler gösterir. Mağaranın hemen kuzeyinde geniş bir polye (Cehennemçukur) yer alır. Düden konumlu fosil-yarı aktif mağaranın genişliği ortalama 1-3 m; tavan yüksekliği ise 0.5-6 metredir. Tabanında mil; kum; çakıl ve moloz yığınları ile son bölümünde kil ve çamur sıvanımları bulunan mağara; çok dönemli gelişimi karakterize eden şekil ve yapılara sahiptir. Buna karşılık sarkıtlar ve yer yer gelişen duvar damlataşları dışında; damlataş çökelleri açısından fakirdir. Başlangıçta GB; daha sonra KB-batı ve GD yönünde uzanan mağaranın gelişiminde kireçtaşlarının doğrultusu (KD-GB) ve dalımı (KB) son derece etkili olmuştur. Aralarında keskin dirsekler olan ve kıvrımlar çizerek uzanan Harmancık Mağarası’nda bulunan sarkıtların gelişiminde de çatlak sistemi belirleyicidir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Mağarada; girişe yakın kesimlerinde görülen az sayıda yarasa dışında belirgin bir canlı topluluğuna rastlanmamıştır.

Karasu

Rakım:20 m
Derinlik:0 m
Uzunluk:20 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Merkez

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sakarya İli; Karasu İlçesi’nin 2 km batısında bulunan Karasu Mağarası; Sakarya Nehri’nin deltasının başladığı boğazın hemen doğusunda; ana kayalarla kumulların sınırında yer almaktadır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Sakarya Nehri alüvyonları ile ana kaya sınırında yer almaktadır. Mağara; bölgede geniş bir alanda yüzeylenen Üst Kretase-Alt Eosen yaşlı kireçtaşları içinde gelişmiştir. KD-GB yönünde yatay olarak gelişmiş; kaynak konumlu aktif bir mağaradır. Toplam uzunluğu 20 m olan mağaranın genişliği 1-3; tavan yüksekliği 1-2 m ler arasındadır. İçinde devamlı akışı olan yeraltı deresi ve küçük bir gölü olan Karasu’nun son noktası; giriş ile aynı düzeydedir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Kızılcık

Rakım:90 m
Derinlik:+18.5 m
Uzunluk:619 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Kızılcık

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sakarya’nın 50 km kuzeybatısında bulunan Karasu İlçesi’nin 7 km güneyindeki Kızılcık Köyü’nün içinde yer almaktadır. Mağara; Sakarya Nehri’ne drene olan Kızılcık ve Dereiçi Dereleri ile Karadeniz’e akan Karasu Deresi ve kollarınca yarılarak parçalanan dalgalı bir plato üzerinde; köyün içindeki bir fındık tarlasının tabanında bulunmaktadır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Mağaranın yer aldığı KB-GD veya doğu-batı yönlü bir fay üzerinde gelişen ve ortalama 100-200 metreler arasında uzanan plato karakterli yüzey; yaşlı kumtaşı; çakıltaşı ve çamurtaşından oluşan Çakraz Formasyonu ile yaşlı; son derece karstik kireçtaşı seviyeleri olan Akveren Formasyonu üzerinde gelişmiştir. Menderesler çizerek uzanan bir profili olan ve yatay uzanımlı kireçtaşı tabakalarına ve çatlak sistemine uygun şekli olan mağara; kuzey-güney veya KB-GD yönünde gelişmiştir. Yüzeyden kapalı geniş bir alanın suların drene eden kaynak konumlu yarı aktif bir mağaradır. Genişliği 1-8 m; tavan yüksekliği 0;5-10 metreler arasında değişen bir mağaradır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Soğuk ve nemli bir mağara olan Kızılcık’da yoğun bir canlı topluluğu yoktur. Ancak orta kesimlerde bol miktarda; siyah renkli örümceklere rastlanmıştır. Arı büyüklüğünde olan bu örümcekler; fazla hareketli değildirler. Bunların yanısıra girişe yakın yan girintilerde seyrek olarak yarasalar yer alır.

Kurumeşe

Rakım:111 m
Derinlik:-0.5 m
Uzunluk:107 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Kurumeşe

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı Ovası ile Karadeniz kıyısındaki delta ovasını birbirine bağlayan Sakarya Nehri’nin birleştirme boğazının hemen doğusunda; Sinanoğlu-Kurumeşe-Subatağı köylerinin bulunduğu doğu-batı yönlü bir paleo vadinin içindeki kapalı bir uvalanın tabanında yer alır. Adapazarı’nın 25 km kuzeyindedir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Kurumeşe Mağarası; doğu-batı yönünde yatay olarak gelişmiş; kaynak konumlu bir mağaradır. Mağaranın gelişiminde kireçtaşı tabakalarının doğrultusu ile çatlak sistemi etkili olmuştur. Bu nedenle mağaranın uzanımında keskin dirsekler ile girinti ve çıkıntılar görülür. Genişliği 2-6; tavan yüksekliği 0.5-4 m arasında değişen Kurumeşe’nin içinde devamlı akışı olan bir yeraltı deresi mevcuttur. Mağaranın tabanında özellikle keskin dönüşlerin olduğu dirseklerde kum ve çakıl adacıkları yer alır. Buna karşılık az sayıda sarkıt ve dikit dışında belirgin damlataş oluşumları yoktur.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Tömbek

Rakım:30 m
Derinlik:0 m
Uzunluk:23 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Hürriyet

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın kuzeyindeki Karasu İlçesi’nin batısında Hürriyet Köyü (Tömeköy) güneyinde; Sakarya Nehri’nin batı yamacında yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Çakraz Formasyonu üzerinde yer alan; yaşlı kireçtaşları içinde gelişmiştir. Tömbek; kireçtaşlarının tabaka doğrultusu ve dalımına uygun biçimde gelişmiş; ters T şekilli bir mağaradır. Mağaranın genişliği 0.5-1.5 m; tavan yüksekliği 0.5-2 metredir. Güneye uzanan giriş bölümünde kum ve çakıl depoları; doğu-batı yönlü galeride ise küçük damlataşlar ve uçta gölcük yer alır. Kaynak konumlu; fosil-yarı aktif bir mağaradır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Yassıgeçit

Rakım:173 m
Derinlik:-28 m
Uzunluk:230 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Karasu
Köy:Yassıgeçit

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın yaklaşık 30 km kuzeydoğusunda; Kurumeşe Mağarası’nın 4 km doğusundadır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Söğütlü ve Kurumeşe mağaraları ile benzer jeolojik özelliklere sahiptir. Kuzey-güney doğrultusunda; düden konumunda gelişmiş; yarı aktif bir mağaradır. Mağaranın büyük bir girişi vardır. Bu ağız 30×45 m boyutunda geniş bir salona açılır. İçi sarkıt; dikit; sütun; duvar daamlataşları ve küçük damlataş havuzları ile kaplı olan bu salon; mağarnın fosil bölümüdür. Buna karşılık salonun batı kenarında bulunan ve tabanı kum; çakıl ve molozlarla örtülü eğimli galeri; yarı aktif kesimdir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Mağarada az sayıda yarasa vardır.

Kocaali'nin Mağaraları

Maden Deresi 1

Rakım:165 m
Derinlik:m
Uzunluk:300 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Kuyumcu

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Maden Deresi 2

Rakım:175 m
Derinlik:m
Uzunluk:200 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Kuyumcu

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Meratepe

Rakım:453 m
Derinlik:-9 m
Uzunluk:55 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Kestanepınarı

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın kuzeydoğusunda; Karadeniz’in hemen kenarında bulunan Kocaali İlçesi’nin yaklaşık 15 m güneyindeki Kestanepınarı Köyü yakınında; Keltepe’nin kuzey yamacında yer alır. Tepebaşı ve Şerbetpınarı mağaralarına yakındır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Meratepe; düden konumlu fakat fosil bir mağaradır. KD-GB ve doğu-batı yönünde gelişen mağaranın son noktası; girişe göre -3.5 m de yer alır. Günümüzde mağaranın giriş ve son bölümü; -9 metrede bulunan orta kesime göre askıda kalmışlardır. Tabanı blok; moloz ve fosil toprakla kaplı olan Meratepe Mağarası’nın gelişimi bütünüyle durmuştur. Bu blok ve molozların arasında sarkıt; dikit; sütun ve akmataşları yer alır. Ayrıca duvarlarda damlataşları gelişmiştir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Soğuksu

Rakım:61 m
Derinlik:-7.5 m
Uzunluk:262 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Yenimahalle

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın yaklaşık 50 km kuzeydoğusunda; Karadeniz’in kenarında bulunan Kocaali İlçesi’nin 2 km güzeybatısındaki Yenimahalle’nin yakınında; Acıtarla Deresi’nin üst bölümünde yer alır. Mağaradan geçen yeraltı deresi; bu dereyi oluşturan kaynaklardan biridir. Mağaraya Kocaali’den Kirazlı Köyü’ne giden yol ile gidilmektedir. Bu yol mağaranın çok yakınından geçer.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Maden (Karasu) Deresi ile Büyük Melen Çayı ve kollarınca derince yarılarak parçalanan; denize çok yakın bir bölgede bulunan Soğuksu Mağarası; çok dönemli gelişim özelliği gösteren bir mağaradır. Mağara; Acutarla Deresi tarafından kapılarak parçalanmış bir uvalanın tabanında yer alır. Mağara; KD-GB yönünde yatay olarak gelişmiş ve farklı iki koldan oluşmuş bir mağaradır. Mağaranın birinci bölümü KD’ya doğru uzanan fosil bölümdür. Ortalama 2-4 m genişliği; 1-4 m tavan yüksekliği olan fosil galerinin tabanı toprak; kum; çakıl ve bloklarla kaplıdır. Girişe göre -4 m de bulunan bu galerinin son bölümünde kapalı bir sifon yer alır. Fosil galeri; 90 derecelik bir açıyla yarı aktif galeriye bağlanır. KB yönünde gelişen Bağlantı Galerisi’nin; 35 m uzunluğundaki girişe göre -7.5 m de bulunan orta kesimde; aktif bir kapalı sifon gelişmiştir. Mağarada bulunan yeraltı deresi bu sifondan mağarayı terkeder. Bağlantı Galerisi GB yönünde ikinci bir dirsek yaparak yarı aktif bölüme bağlanır. KD-GB yönünde uzanan burgulu kanyon veya menderesli kanyon şekilli profili olan bu bölüm; daha dardır. İçinde devamlı akışı olan bir yeraltı deresi ve göller bulunan yarı aktif galerinin tabanı kum; çakıl ve moloz yığınları ile kaplıdır. Yeraltı deresi; -4.5 m de bulunan bir sifondan gelmektedir. Sifonun açıldığı galeri; ilk bölümdeki Bağlantı Galerisi’nde olduğu gibi KB doğrultusunda gelişmiştir. Mağara; farklı dönem ve konumda oluşmuş; birbirine bağlı iki bölümden meydana gelmiştir. Girişin bulunduğu fosil bölüm; başlangıçta kaynak konumunda ilk oluşan galeridir. Bölgenin akarsularla derince yarılması ve mağaranın bulunduğu uvalanın askıda kalması sonucu; bu bölüm düden konumunu almış ve yarı aktif bölüm ile birleşmiştir. Geçit konumunda bulunan yarı aktif galerinin durumunda herhangi bir değişiklik olmamış ve bütün olarak derinleşmiştir. Başlangıçta birbirinden bağımsız olarak KD-GB yönünde gelişen bu iki bölüm; akarsularla kapılma veya yarılmadan sonra; kireçtaşlarının ana çatlak doğrultusunda gelişen dik açılı bağlantı galerisi ile birleşmişlerdir. Bunun sonucunda mağara kafesli bir şekil almıştır. Günümüzde mağaranın gelişimi aktif sifonun bulunduğu bölgede ve aynı doğrultuda olmaktadır. Buna karşılık Fosil Bölüm sonunda bulunan sifon ise yeni bir bağlantı galerisi şeklinde gelişmektedir. İçerisinde damlataş oluşumları bulunmayan Soğuksu’nun bir giriş ağzı; buna karşılık bir kaynak ve iki düden konumunda olmak üzere üç sifonu vardır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Kuru ve nemli bölümlerden oluşan Soğuksu Mağarası’nın fosil bölümünde az sayıda yarasa yaşamaktadır.

Şerbetpınarı

Rakım:365 m
Derinlik:-8 m
Uzunluk:99 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Şerbetpınarı

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Karadeniz’e drene olan Maden (Karasu) Deresi’nin doğu kenarında bulunan Aralık Tepe’nin eteğindedir. Meratepe Mağarası’nın 2.5 km batısında gelişmiştir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Doğu-batı yönünde uzanan mağara geçit şeklinde gelişmiştir. En batı ucunda -4 m lik kuyu şekilli dar bir girişi olan Şerbetpınarı Mağarası; çok dönemli gelişimi karakterize eden şekil ve yapılara (gençleşme ve derinleşme profilleri; belirgin dikitler; farklı dönemde oluşmuş damlataşlar…) sahiptir. Ancak kireçtaşlarının altında erimesiz kayaların bulunması nedeniyle askıda kalmıştır. Tabanı yoğun şekilde çöküntü blokları ile kaplı olan Şerbetpınarı; gelişimini tamamlamış fosil bir mağaradır. Mağara geçit konumlu (belirgin bir giriş ve çıkışı olmayan) geliştiğinden dolayı; orta kesiminden derinleşmiştir. İçi sarkıt; dikit; sütun ve duvar damlataşları ile kaplıdır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Mağarada az sayıda yarasa bulunmaktadır.

Tepebaşı

Rakım:350 m
Derinlik:+2 m
Uzunluk:45 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kocaali
Köy:Şerbetpınarı

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sakarya İli; Kocaali İlçesi’nin yaklaşık 13 km güneyinde; Şerbetpınarı Köyü’nün 3 km kuzeydoğusundaki Sırt Mahallesi’nin doğusunda yer alır. Şerbetpınarı ve Kestanepınarı mağaralarının yakınında Kirazlı Köyü yolu üzerindedir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Meratepe ve Şerbetpınarı mağaraları ile aynı jeolojik özelliklere sahiptir. Gelişimini tamamlamış kaynak konumlu; fosil bir mağara olan ve KB-GD ve doğu-batı yönlüdür. Bölgedeki diğer mağaralarda olduğu gibi orta kesiminden derinleşen mağaranın tabanı blok; moloz ve toprakla kaplıdır. Son bölümündeki daire şekilli salonda ise sarkıt; dikit; sütun ve duvar damlataşları gelişmiştir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Mağaranın son bölümünde az sayıda yarasa vardır.

Pamukova'nın Mağaraları

Üfleyen

Rakım:980 m
Derinlik:+8 m
Uzunluk:153 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Pamukova
Köy:Eskiyayla

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Samanlı Dağları’nın Sakarya Nehri tarafından kesildiği GD ucunda; bu dağları doğu-batı yönünde yaran ve Sakarya’ya bağlanan Akçay Deresi’nin Küllüyurt-Soğucak Yaylası’na doğru sokulan bir kolunun başlangıcında yer alır. Soğucak Mağarası’nın 4 km güneybatısında; Acıelma Tepesi’nin doğusundadır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Soğucak Mağarası jeolojisiyle aynı özelliklere sahiptir. Kaynak konumlu bir mağara olan Üfleyen; akarsu yatağından 90-100 m yukarıda yer alır. İki farklı bölümden meydana gelmiştir. Girişten kaynağa kadar olan ve büyük bir S çizen kesim; aktif-yarı aktif bölümdür. Burada yaz ve kış sürekli akışı olan bir yeraltı deresi mevcuttur. Bölüm sonundaki gölden fışkırarak çıkan sular; çoğu yerde blok ve ana kayalar arasından geçerek küçük şelaleler; dev kazanları; aşındırma yapıları oluştururlar. Tabanı yer yer kum ve çakıl yığınları ile kaplı olan bu aktif-yarı aktif bölüm; yeraltı sularının mağaraya girdiği bölümdeki büyük çöküntü salonunda sona erer. Tabanı blok ve molozlarla kaplı olan bu çöküntü salonu; mağaranın kollara ayrıldığı veya kollarının birleştiği kesimdir. Çöküntü salonundan güneye ayrılan ve içerisi kuru damlataş havuzları; sarkıt; dikit ve duvar damlataşları; örtü damlataşları ve mağara incileri ile kaplı olan ve KD-GB yönünde uzanan bölüm; mağaranın fosil galerisidir. 45 m uzunluğundaki bu fosil bölümün son noktası girişe göre +8 m de yer alır. Genişliği 1-5; tavan yükseklliği 0.5-6 metreler arasında değişen Üfleyen Mağara; mermerlerin hemen altında erimesiz kayaların bulunması nedeniyle; askıda kaldığından; bu şekil ve yapılar; büyük boyut ve derinliğe ulaşamamışlardır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Üfleyen 2

Rakım:m
Derinlik:-5 m
Uzunluk:106 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Pamukova
Köy:Eskiyayla

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Sakarya İli, Pamukova İlçesi, Eskiyayla Köyü’nde; Üfleyen Mağarası’nın 10 m yakın yer almaktadır. Mağara, Üst Jura-Alt Kretase yaşlı kristalize kalker içinde, yaklaşık 70 m uzunluğunda ve tümüyle fosil bir ana galeri ile, bu galeriye bağlanan kısa kollardan oluşmuştur. Girişten itibaren zengin oluşumlarla bezeli mağarada birkaç yarasa gözlenmiştir [Obruk 2010: 41].

Karain

Rakım:1008 m
Derinlik:-0.5 m
Uzunluk:41 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Pamukova
Köy:Eskiyayla

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Samanlı Dağları’nın Geyve-Pamukova havzasına bakan yamacında yer alan Karain Mağarası; Pamukova’nın kuş uçuşu 6 km kuzeyinde; Pamukova içinden geçerek Sakarya Nehri’ne karışan Karan Deresi’nin başladığı Yörük Tepe’nin doğu yamacında gelişmiştir.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Mağaranın yakın çevresi plato karakterli yüksek düzlüklerden meydana gelmiştir. Doğu-batı yönünde gelişen mağaranın genişliği 2-5; tavan yüksekliği ise 0.5-3.5 metreler arasında değişmektedir. Tabanında kalın bir erime ve kültür toprağı bulunur. Karain; gelişimini tamamlamış; kaynak konumlu fosil bir mağaradır. Mağara içinde damlataş birikimi yok denecek kadar azdır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

İnönü Yaylası

Türü:Yatay Mağara
Rakım:1060 m
Derinlik:-7.5 m
Uzunluk:41 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Pamukova
Köy:Hüseyinler

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Bilecik-İstanbul karayolu üzerinde bulunan Mekece’den gidilir. Akçakaya-Kemaliye-Hüseyinli-İnönü Yaylası’ndan geçen düzgün stabilize yol; mağaranın yanına kadar gitmektedir. MTA tarafından araştırılıp ve haritası çizilmiş ve 1997 yılında yayınlanmıştır.

Taraklı'nın Mağaraları

Gölcükkuyusu Düdeni

Rakım:1221 m
Derinlik:-13 m
Uzunluk:20 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Taraklı
Köy:Alballar

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın 70 km güneyinde bulunan Taraklı İlçesi’nin 20 km kuzeyinde yüksek dağlık alandaki Kılavuzlar Yaylası yakınında yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Dikey olarak gelişmiş; düden konumlu; fosil bir mağaradır. Doğu-batı yönlü bir uvalanın kenarında KB-GD yönlü bir fay üzerinde yer alır. Bu uvala sıralar halinde dolinlere ayrılmıştır. Uvalanın eski tabanının kenarında kuyu şeklinde ve düden konumunda bulunan mağaranın -11 m lik dik bir inişi vardır. 11×10 metrelik bir salona açılan bu iniş; baca şeklinde gelişmiştir. Bu salonun tabanı toprak; çakıl ve molozlarla kaplıdır. Damlataş birimi yok denecek kadar azdır. Gelişimini tamamlamış fosil bir mağara olduğundan yüzey ve yeraltı suları ile ilişkisi kalmamıştır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular:

Gürleyiksuyu

Rakım:645 m
Derinlik:-20 m
Uzunluk:44 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Taraklı
Köy:Mahdumlar

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Geyve’nin 2 km güneyinde; Hırka Köyü’ndeki Domdom Kaya’nın altındadır. Gürlevik adıyla da bilinir.

Yeri: Adapazarı’nın 70 km güneyinde bulunan Taraklı İlçesi’nin 8 km KD’sundaki Mahdumlar Köyü yakınında; Göynük Çayı’na drene olan Gürleyiksuyu Deresi’nin doğu yamacında Gürleyik Tepe’nin eteğinde yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Genel olarak KD-GB yönünde yarı yatay-yarı eğimli gelişmiş; kaynak konumlu; fosil bir mağaradır. Ana girişi dışında; baca konumlu 4 dikey girişi daha bulunan mağaranın tabanı fosil toprak; kum; çakıl ve molozlarla kaplıdır. Son bölümü bu malzeme ile tıkandığından; altta bulunan ve devamı durumundaki kaynağa veya aktif bölüme inilememiştir. Mağarada herhangi bir damlataş şekli gelişmemiştir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Mağaranın giriş bölümünde mağara sinekleri ile içeride az miktarda yarasaya rastlanmıştır.

Söğütlü'nün Mağaraları

Söğütlü

Rakım:42 m
Derinlik:22 m
Uzunluk:470 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Söğütlü
Köy:Mağara

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Adapazarı’nın 13 km kuzeydoğusundaki Söğütlü İlçesi’nin 12 km doğusunda; Sakarya Nehri kenarında bulunan Mağara Köyü’nün yakınında yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Bölgenin en uzun mağarasıdır. Sakarya Nehri’nin denize dökülmeden önce oluşturduğu son boğazın (Mağara Boğazı) batı kenarında yer alan Söğütlü Mağarası; doğu-batı yönlü belirgin bir fay üzerindedir. Yatay olarak gelişen ve dört belirgin gelişim katından meydan gelen Söğütlü Mağarası yaklaşık doğu-batı yönünde uzanır. Son iki bölümü iki kola ayrılır. Bu kollardan birinin girişe göre son noktası +22 m; diğerinde ise +22.5 m de yer alır. Mağaranın genişliği 1-8 m; tavan yüksekliği ise 1.5-20 metreler arasında değişir. Mağaranın kuzeydoğuya bakan kum ve çakıl ile tıkanmış dar bir girişi vardır. Gerisinde; derinliği 1-1.5 m; uzunluğu 25 m olan bir gölün oluşmasına neden olan alüvyal set; daha sonra kazılmış ve insanların rahatlıkla geçmesini sağlayacak bir yüksekliğe indirilmiştir. Bu kısmın sonunda yüksekliği 4 m olan; bir damlataş köprüsü yer alır. Mağara bu köprüden sonra devam etmektedir. Buna karşılık köprünün altında bir başka galeri daha vardır. Damlataş Köprüsü’nden sonra mağaranın ana galerisi başlar. Arka arkaya çok sayıda damlataş havuzlarından meydana gelen bu bölüm; mağaranın en yüksek tavanlı (yer yer 20 m) bölümüdür. Bu bölümün üst kesimlerinde elips şekilli tavan ve bunun altında da birikim taraçaları bulunur. Kalınlığı 2 m yi bulan kum; çakıl ve molozlardan oluşan birikim taraçaları iki farklı yükseltide gelişmişlerdir. Tavan ve yan duvarları sarkıt ve duvar damlataşları gelişen Havuzlu Galeri’nin tabanı dikit ve damlataş havuzları ile kaplıdır. Yüksek tavanlı Havuzlu Galeri; son havuzdan sonra ikiye ayrılır. Ana galeri tabanından 3 m yukarıda bulunan ve güney-güneydoğuya doğru gelişen bölüm; askıda kalmış Fosil Galeri’dir. Tabanı yer yer su birikintileri ve çamur ile kaplı olan Fosil Galeri’nin son noktası girişe göre 420 m de yer alır ve içerisi zengin damlataşlar ile kaplıdır. Buna karşılık batı veya güneybatıya doğru devam eden ana galeri belirgin bir yapı ve gelişim şekil değişikliğine uğrar. Dev bloklar ile kaplı olan bu bölüm; siyah ve yeşil renkli kireçtaşları içinde gelişmiştir. Çöküntü Galerisi; son bölümünde iki kola ayrılır. Bunlardan Aktif Güney Galerisi; ana galerinin devamı şeklinde uzanır ve kapalı bir sifonla sona erer. Son noktası girişe göre +22 m de bulunan bu galerinin tabanı kum ve çakıl yığınları ile kaplıdır. Buna karşılık kuzeye giden kol daha dardır. Kum ve çakıl yığınları ile kaplı olan bu yarı aktif Kuzey Galerisi’nde küçük bir yeraltı deresi mevcuttur ve son noktası girişe göre +22.5 m de yer alır.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır.

Bulgular: Yüksek tavanlı Havuzlu Galeri’nin bazı bölümlerinde az sayıda yarasa yaşamaktadır.

Mağara Köyü

Türü:Yatay Mağara
Rakım:m
Derinlik:m
Uzunluk:368 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Söğütlü
Köy:Mağara

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Adapazarı-Karasu yolunun 18.km’sinde Söğütlü İlçesi’ne ulaşılır. Söğütlü’den Mağara Köyüne yol vardır. Mağaranın çok yakınından Sakarya Nehri geçmektedir. Mağara 1992 yılında BÜMAK tarafından araştırılıp 3c standardında haritası çizilmiştir.

Akyazı'nın Mağaraları

Hanyatak

Rakım:715 m
Derinlik:m
Uzunluk:m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Akyazı
Köy:Hanyatak

1994 yılında araştırılan mağarada az sayıda yarasaya (rhinolophus ferrumequinum) rastlanmıştır.

Sapanca

Soğucak

Rakım:1105 m
Derinlik:+18 m
Uzunluk:1051 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Sapanca
Köy:Erdemli

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Yeri: Sapanca Gölü güneyinde; duvar gibi birden yükselen Samanlı Dağları’nın doğu kenarında; Soğucak Yaylası’nın kuzeyinde; Sapanca Gölü’ne akan İstanbul Deresi’nin başlangıç noktasında yer alır.

Yapısal Özellikleri ve Oluşumu: Soğucak Mağarası; Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey (Sakarya-İzmit Körfezi) ve güney (Geyve-İznik Gölü) kolları arasında kalan Armutlu Yarımadası (Samanlı Dağları) yükselim alanında yer alır. Sapanca Gölü’ne drene olan İstanbul Dere’nin başlangıç noktasını oluşturan Soğucak Mağarası; Soğucak Yaylası’nın kuzey kenarında yer alır. Başlangıçta güney yönünde 40 m uzanan mağara; daha sonra doğu-batı yönlü 150 m uzunluğundaki ana galeriye bağlanır. İçerisi iri bloklarla kaplı olan bu galeri büyük ölçüde fosilleşmiştir. Girişe göre +10 m yükseklikte bulunan mağaranın son bölümünde derinliği 0.5 m olan bir göl yer alır ve kapalı sifonla sona erer. Fosil ana galerinin son noktasından yarı aktif galeri ayrılır. Mermerlerin çatlak ve tabaka doğrultusuna bağlı olarak kafesli ve girintili bir yapısı olan ve kuzey-güney ve KB-GD yönünde gelişen bu bölüm çoğu yerde iki katlıdır. Üstte yoğun damlataşları olan fosil kat; bunun 3-4 m altında da aktif kat yer alır. Tabanı çakıl ve kum yığınları ile kaplı olan bu aktif katta yaz ve kış akışı olan bir yeraltı deresi mevcuttur. Çok dönemli gelişim özelliği gösteren Soğucak; aktif-yarı aktif-fosil katları bulunan; kaynak konumlu bir mağaradır. Ana galeriyi oluşturan fosil kat; mağaranın en geniş ve yüksek tavanlı bölümüdür.Bu nedenle; burası büyük ölçüde çöküntüye uğradığından; tabanı dev bloklarla kaplıdır. Buna karşılık; ana galeriden ayrılan tünel şekilli; iki katlı yan kol ise daha dar ve daha alçak tavanlı galerilere sahiptir. Katlar arasındaki bağlantı 2-4 m lik diklik veya doğal kuyular vasıtasıyla sağlanmaktadır. Bu bölümün üst katı (fosil kat); damlataş birikimleri (sarkıt; dikit; sütun duvar ve perde damlataşları; makarnalar; damlataş havuzları) ile kaplıdır. Ayrıca yer yer kum ve çakıl sekileri görülür. Buna karşılık alt katta ise su aşındırma yapıları ve kum-çakıl yığınları hakimdir. Fosil ve aktif katların genişliği 1-4 m; tavan yüksekliği ise 0.5-7 m arasında değişmektedir.

Araştırma Tarihçesi: MTA Genel Müdürlüğü; Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından araştırılmış ve 2002 yılında yayınlanmıştır. 2009 yılında ASPEG tarafından yapılan araştırmada mağaranın daha önceki 552 olan ölçümü 1051 olarak değiştirilmiştir.

Bulgular: Girişteki çöküntü salonunun değişik kesimlerinde az miktarda yarasa yaşamaktadır. Buna karşılık ana yan galerinin orta kesimlerinde ve sonlarına doğru mağara kelebekleri görülür.

Kaynarca'nın Mağaraları

Taşoluk

Rakım:m
Derinlik:20 m
Uzunluk:749 m
Bölge:Marmara
İl:Sakarya
İlçe:Kaynarca
Köy:Taşoluk

 

Mağara çizimini görmek için tıklayınız.

Mağara; Kaynarca’ya bağlı Taşoluk Köyü’nün çok yakınında bulunmaktadır. Aktif olan mağarada birçok oluşum; sarkıt ve dikitler vardır. 2007 yılında BÜMAK tarafından yapılan ilk araştırma sırasında mağarada nalburun yarasa kolonisi görülmüştür. Mağaranın; ana galeriye oranla nispeten kısa olan yan kolları fosil ve oluşum açısından daha zengindir.