Sakarya, jeotermal enerji kaynakları yönünden önemli bir potansiyele sahiptir. Bugüne kadar yapılan araştırmalarda Akyazı İlçesi Kuzuluk Beldesi, Taraklı ve Geyve ilçelerinde jeotermal kaynak suları tespit edilmiştir. Sakarya’dali’nde bugüne kadar 13 sondaj yapılmış ve ilin jeotermal kaynak potansiyeli 82,22 MWt olarak belirlenmiştir. İldeki mevcut jeotermal kaynak suları jeotermal enerji yönünden düşük entalpili (toplam enerjisi) (20-70oC) enerji kaynakları grubunda yer almaktadır. Jeotermal kaynak sularından halihazırda kaplıca, konut ve sera ısıtılmasında (2017 yılında 5800 m2) yararlanılmakta olup elektrik enerjisi üretimi yönünden bir yararlanma söz konusu değildir. İlin bu enerji yönünden mevcut potansiyelinin belirlenmesi için araştırmaların yaygınlaştırılması gerekmektedir. Aşağıda ildeki mevcut jeotermal alanların özellikleri ile ilgili bilgiler verilmiştir.


Kuzuluk Jeotermal Kaplıca

Bu alanda 30-50ºC sıcaklık ve 4 lt/sn debideki doğal su çıkışı yanında yapılan sondajlarla 60-84ºC sıcaklıkta, 293 lt/sn debide ve 56,5 MWt potansiyel güce sahip su kaynağı tespit edilmiş ve kullanıma sunulmuştur. Yapılan değerlendirmelere göre bu alandaki jeotermal kaynakların 10 bin konutun ısıtılmasına uygun olduğu belirlenmiştir. Kuzuluk’ta 1994 yılında merkezi ısıtma kullanılmaya başlanmıştır. Buradaki jeotermal suyun giriş sıcaklığı 80oC, çıkış sıcaklığı 40oC ve kuruluş kapasitesi 11,2 MWt olarak ifade edilmektedir. Yapılan çalışmalarda derinlik kayaçlarının oluşum yaşları itibarı ile ısıtıcı özellikte olmadıkları, sıcak su varlığının yerin derinliklerine çeşitli şekillerde süzülen yağış sularının magmatik sokulumların etkisiyle ısınması ve Kuzey Anadolu Fayına verev açılı açılma çatlakları ana sistemindeki kırık hatları boyunca tekrar yüzeye çıkmaları neticesinde oluştuğu tespit edilmiştir. Söz konusu jeotermal sistemdeki sıcak suların rezervuarını Sultaniye metamorfikleri içindeki kalkşist ve mermer düzeyleri ile Abant formasyonu içerisindeki kireçtaşı ve mermer bloklarının, örtü kayayı ise Çaycuma, Yığılca ve Örencik formasyonlarının oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca Paleosen ve Eosen yaşlı kireçtaşlarının bol kırıklı, çatlaklı ve erime boşluklu oldukları için bölgede su tutma özelliğinde olan formasyonlar oldukları, güney ve güneybatıdaki alanların sıcak su potansiyelinin Kuzuluk kaplıca sahasından daha fazla olacağının ve 700 m ile 1200 m arasındaki derinliklerden jeotermal akışkan elde edilebileceğinin düşünüldüğü ifade edilmektedir.


Taraklı Jeotermal Kaplıca

Bu jeotermal alanda 26-41ºC sıcaklık ve 5 lt/sn debili doğal çıkışa sahip kaynaklar belirlenmiştir. Açılan kuyulardan elde edilen sular kaplıca ve kaplıca tesisi ısıtma amaçlı kullanılmaktadır.


Geyve jeotermal Kaplıca

Geyve İlçesi’nde Ahibaba ve Ilıcaköy mevkilerinde doğal çıkışa sahip jeotermal su kaynağı tespit edilmiştir. Bu kaynağın sularının sıcaklığı 26-41ºC ve debisi 5,5 lt/sn olarak tespit edilmiştir. Bu sulardan halihazırda yararlanılmamaktadır.

 

Kaynakça:

Sakarya’nın Fiziki, Beşeri ve İktisadi Coğrafya Özellikleri (2018), Sakarya’da Enerji Kaynakları ve Madenler, Dr. Öğretim Üyesi Yüksel Güçlü, Sayfa 517-541.