Meclis-i Meb’usan (Umumi) (مجلس مبعوثان) 

İki meclisli Osmanlı Parlamentosu’nun seçimle gelen üyelerden oluşan kanadı.

Hey’et-i Meb‘ûsan olarak da adlandırılan Meclis-i Meb‘ûsan, 23 Aralık 1876’da yürürlüğe giren Kānûn-ı Esâsî’nin öngördüğü Meclis-i Umûmî adlı Osmanlı Parlamentosu’nu oluşturan iki meclisten biri olup halkın seçtiği mebuslardan meydana gelmekteydi. Parlamentonun diğer kanadı padişahın tayin ettiği üyelerin oluşturduğu Meclis-i A‘yân’dı. Anayasaya göre meclislerden biri diğeri kapalı olduğunda toplanamazdı. 

 

1908 sonrası için zabıt ceridelerine erişim: 

1. Dönem 01. İçtima 1-61-14004/12/132408/08/1325
 02. İçtima 1-61-12501/11/1325 15/06/1326
 03. İçtima 1-71-11401/11/132621/05/1327
 04. İçtima 1-21-4002/10/132705/01/1327
2. Dönem 01. İçtima 1-21-4705/04/1328 23/07/1328 
3. Dönem f01. İçtima1-21-4701/05/1330 20/07/1330 
01. İçtima 1-21-4801/12/1330 31/10/1331 
 02. İçtima 1-21-4401/11/1331 28/02/1331 
 03. İçtima 1-31-6301/11/1332 31/03/1333 
 04. İçtima1-31-7901/11/1333 31/03/1334 
 05. İçtima  1-11-2901/10/1334 21/12/1334 
4. Dönem f01. İçtima 1-11-2412/01/1336 18/03/1336

 

 

1908 öncesi (birinci meşrutiyet) döneme ait zabıt cerideleri günümüze ulaşmamakla beraber, Hakkı Tarık Us bir kısım zabıt ceridesine ulaşıp tekrar neşretmiştir. Beyazıt Devlet Kütüphane ’sinde kendi adı ile anılan koleksiyonda nüshası bulunmaktadır.  

 

Kaynakça:Cemil Koçak, “Meşrutiyet’te Heyet-i Âyan ve Heyet-i Mebusan”, TCTA, IV, 961-973